Tehdit suçu cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 106. maddesinde (TCK 106) düzenlenmiş olup kişilerin korku, baskı ve endişe altında yaşamalarının önüne geçmeyi amaçlamaktadır. Günümüzde tehdit içerikli sözler artık yalnızca yüz yüze söylenmemekte; WhatsApp mesajları, İnstagram yazışmaları, SMS’ler ve diğer sosyal medya platformları aracılığıyla da sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.
Bu yazımızda tehdit suçunun unsurlarını, cezasını, dijital ortamlarda işlenmesini ve uygulamada en sık karşılaşılan hukuki sorunları ele alacağız.
Tehdit Suçu Nedir?
Tehdit suçu, bir kişinin başka bir kişiye yönelik olarak gelecekte bir kötülük gerçekleştireceğini bildirmesiyle oluşur. Burada önemli olan husus, bildirilen kötülüğün mağdur üzerinde ciddi bir korku ve endişe yaratabilecek nitelikte olmasıdır.
Kanun, tehdidin mutlaka gerçekleştirilmesini aramaz. Kişinin zarar göreceği yönünde ciddi bir korku yaşaması yeterlidir.
Örneğin;
- “Seni öldüreceğim.”
- “Bir daha karşıma çıkarsan bunun bedelini ödersin.”
- “Ailene zarar veririm.”
- “Sana hayatı dar edeceğim.”
gibi ifadeler olayın özelliklerine göre tehdit suçunu oluşturabilir.
TCK Madde 106- (1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
(2) Tehdidin;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ceza verilir.
Her Sert veya Kaba Söz Tehdit Suçu Sayılır mı?
Hayır. Öfke anında söylenen her söz tehdit olarak değerlendirilmez. Mahkemeler, kullanılan ifadelerin mağdur üzerinde ciddi bir korku yaratıp yaratmayacağını somut olayın özelliklerine göre incelemektedir. Örneğin;
- “Sana dava açacağım.”
- “Hakkımı mahkemede arayacağım.”
- “Avukatımla görüşeceksin.”
şeklindeki ifadeler hukuki hak arama kapsamında değerlendirilir ve kural olarak tehdit suçu oluşturmaz.
WhatsApp’tan Tehdit Suçu Oluşur mu?
Evet. Günümüzde savcılıklara yapılan tehdit şikâyetlerinin önemli bir bölümü dijital platformlardan kaynaklanmaktadır. Aşağıdaki yollarla yapılan tehditler de suç oluşturabilir:
- WhatsApp mesajları,
- Instagram DM yazışmaları,
- Facebook Messenger görüşmeleri,
- Telegram mesajları,
- SMS ve MMS içerikleri,
- E-posta gönderileri.
Mesajın sonradan silinmiş olması her zaman delilin ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ekran görüntüleri, cihaz incelemeleri ve diğer dijital deliller soruşturmalarda kullanılabilmektedir.
Sosyal Medyada Tehdit Suçu
Özellikle sahte hesaplar üzerinden yapılan tehdit içerikli paylaşımlar son yıllarda ciddi şekilde artmıştır.
Failin gerçek kimliğini gizlemeye çalışması, soruşturma yapılmasına engel değildir. Savcılık tarafından gerekli görüldüğünde IP kayıtları ve diğer dijital veriler incelenerek hesabın kullanıcı bilgilerine ulaşılabilmektedir.
Bu nedenle sosyal medya üzerinden yapılan tehditlerin cezasız kalacağı düşüncesi doğru değildir.
Tehdit Suçunda Delil Olarak Neler Kullanılabilir?
Tehdit suçlarında ispat büyük önem taşır. Soruşturma ve kovuşturma aşamasında;
- WhatsApp yazışmaları,
- Sosyal medya mesajları,
- SMS kayıtları,
- Ses kayıtları,
- Kamera görüntüleri,
- Tanık anlatımları,
- Noter tespitleri,
- Bilirkişi incelemeleri
delil olarak değerlendirilebilir. Ancak delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekmektedir.
Tehdit Suçunda Şikâyet Nasıl Yapılır?
Tehdit suçuna maruz kalan kişiler;
- Cumhuriyet Başsavcılığına,
- Polis merkezlerine,
- Jandarma karakollarına
başvurarak şikâyette bulunabilir. Başvuru sırasında mevcut delillerin sunulması soruşturmanın daha sağlıklı yürütülmesini sağlayacaktır. Özellikle dijital içeriklerin silinmeden muhafaza edilmesi ve ekran görüntülerinin alınması önemlidir.
Tehdit Suçlarında En Çok Yapılan Hatalar
Uygulamada mağdurların sıklıkla yaptığı bazı hatalar bulunmaktadır:
- Mesajları Silmek
Birçok kişi tehdit içerikli yazışmaları sinirle silmektedir. Oysa bu kayıtlar soruşturmanın en önemli delilleri arasında yer alabilir.
- Şikâyeti Geciktirmek
Zaman geçtikçe delillerin elde edilmesi zorlaşabilir. Bu nedenle hukuki sürecin mümkün olduğunca erken başlatılması önemlidir.
- Delilleri Hukuka Aykırı Şekilde Toplamak
Bazı durumlarda kişilerin özel hayatını ihlal edecek şekilde elde edilen kayıtlar mahkemeler tarafından dikkate alınmayabilir. Delillerin nasıl elde edildiği ve iddianın başka bir şekilde ispat edilebilinip edilemeyeceği, delilin değerlendirilmesi açısından son derece önemlidir.
Tehdit Suçunda Avukat Desteğinin Önemi
Tehdit suçları çoğu zaman;
- Hakaret,
- Kasten yaralama,
- Israrlı takip,
- Şantaj,
- Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma
gibi diğer suçlarla birlikte gündeme gelebilmektedir.
Bu nedenle olayın hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi, delillerin eksiksiz toplanması ve sürecin etkin şekilde yürütülebilmesi için uzman desteği alınması hak kayıplarının önüne geçecektir.
Sık Sorulan Sorular
Telefonda edilen tehdit suç oluşturur mu?
Evet. Telefon görüşmesi sırasında yapılan tehdit içerikli ifadeler de suç oluşturabilir.
Tehdit suçu şikayete tabi midir?
Malvarlığı değerlerine yönelen tehdit suçunda şikayet süresi 6 aydır. Bu süre mağdurun fiili ve faili öğrenmesinden itibaren başlar. Fakat tehdit suçunun yaşam hakkına yönelik basit şeklinde ve diğer tüm nitelik halleri şikayete tabi değildir. Bu suçlar açısından şikayet hakkı, dava zamanaşımı süresi olan 8 yıl içinde kullanılabilir ve suç dava zamanaşımı süresi içinde soruşturulabilir.
Tehdit suçu uzlaştırmaya tabi midir?
Tehdit suçunda uzlaştırma konusu, tehdidin niteliğine göre değişmektedir. Basit tehdit suçu uzlaştırma kapsamında yer alırken, silahla işlenen veya kanunda nitelikli hal olarak düzenlenen tehdit suçlarında uzlaştırma hükümleri uygulanmamaktadır. Bu nedenle her somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Tehdit suçunda ekran görüntüsü delil olur mu?
Tek başına yeterli olup olmadığı somut olaya göre değişmekle birlikte ekran görüntüleri önemli deliller arasında yer almaktadır.
Tehdit eden kişiye ne ceza verilir?
Olayın şartları, deliller ve yargılama sonucuna göre mahkeme tarafından karar verilir. Bu suçun cezası kanunda:
Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.
Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
Silahla, kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte, var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak, İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Sahte hesaptan tehdit suç sayılır mı?
Evet. Sahte hesap kullanılması tehdit suçunun oluşmasına engel değildir. Bu hesapların tespit edilerek sağlıklı bir soruşturmanın yürütülmesi adına, mağdurun avukatından destek alarak elinde bulunan tüm deliller ile savcılığa başvurması öneririz.
Sonuç olarak, Tehdit suçu, bireylerin yalnızca fiziksel güvenliğini değil, aynı zamanda huzur ve güven içerisinde yaşama hakkını koruyan önemli bir ceza hukuku düzenlemesidir. Özellikle dijital iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte tehdit suçları farklı platformlarda işlenebilmekte ve hukuki süreçler giderek daha fazla dijital delile dayanmaktadır.
Tehdit suçuna ilişkin soruşturma veya dava süreçlerinde profesyonel hukuki destek alınması, hak kayıplarının önlenmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. İzmir için avukatlık pratiğimizde tehdit suçuna ilişkin soruşturmalarda en sık karşılaşılan sorunlardan biri, dijital delillerin zamanında muhafaza edilmemesidir. Özellikle WhatsApp ve sosyal medya yazışmalarında ekran görüntülerinin alınması ve kayıtların korunması, hak kaybı yaşanmaması açısından büyük önem taşımaktadır.
