İşçi Haklı Nedenle İşten Ayrılırsa Kıdem Tazminatı Alabilir Mi?
Haklı nedenle iş sözleşmesinin feshi ve kıdem tazminatı hakkı, iş hukukunda çalışanların en çok merak ettiği konuların başında gelmektedir. Çalışma hayatında işçiler çeşitli sebeplerle işten ayrılmak zorunda kalabilmektedir. Ancak her işten çıkan/istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Bununla birlikte İş Kanunu’nda düzenlenen bazı özel durumlarda işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek işten ayrılabilir ve kıdem tazminatını talep edebilir.(Haklı Nedenle İş Sözleşmesinin Feshi), makalemizde kıdem tazminatı ile birlikte diğer alacak kalemlerine de yer verilmiştir.
Bu nedenle “istifa ettim, kıdem tazminatı alabilir miyim?” (Haklı Nedenle İş Sözleşmesinin Feshi ve Kıdem Tazminatı Hakkı ) gibi soruların cevabı, işten ayrılma sebebine göre değişmektedir.
Haklı Nedenle Fesih Nedir?
Haklı nedenle fesih, işçinin işverenin hukuka veya iş sözleşmesine aykırı davranışları nedeniyle iş sözleşmesini derhal sona erdirmesidir.
4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 24. maddesinde işçinin haklı fesih sebepleri düzenlenmiştir.
İşçinin Haklı Fesih Sebepleri Nelerdir?
- Ücretin Eksik veya Hiç Ödenmemesi
İşverenin işçinin maaşını zamanında ödememesi veya eksik ödemesi haklı fesih nedenidir. Yargıtay’ın çoğu kararına göre ücretin sürekli gecikmeli ödenmesi de işçiye haklı fesih hakkı vermektedir.
- Fazla Mesai Ücretlerinin Ödenmemesi
İşçinin yaptığı fazla çalışmaların karşılığının verilmemesi iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilmesine sebep olabilir. Özellikle uzun süre boyunca fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi durumunda işçi kıdem tazminatına hak kazanabilmektedir.
- Sigorta Primlerinin Gerçek Ücret Üzerinden Yatırılmaması
İşveren tarafından işçinin ücretinin bir kısmının elden ödenmesi ve SGK primlerinin düşük ücret/gerçeğe uymayan ücret üzerinden yatırılması da haklı fesih sebebi olarak kabul edilmektedir.
- Yıllık İzinlerin Kullandırılmaması
İşçiye yıllık ücretli izin hakkının kullandırılmaması veya sürekli ertelenmesi durumunda işçi haklı nedenle fesih yoluna başvurabilir.
- Mobbing ve Kötü Muamele
İşyerinde psikolojik baskı, korku yaratma, aşağılayıcı davranışlar, dışlama veya sistematik yıldırma uygulamaları mobbing olarak değerlendirilmekte olup haklı fesih nedeni oluşturabilmektedir.
- Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücretlerinin Ödenmemesi
Resmi tatillerde çalışan işçiye kanunen ödenmesi gereken ücretlerin verilmemesi de haklı fesih sebeplerinden biridir.
Haklı Nedenle Fesihte Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır?
Haklı nedenle fesih yapacak işçinin öncelikle somut olayına uygun bir ihtarname hazırlaması önem taşımaktadır. ( Bu ihtarname fesihin nedenini/ çerçevesini gösterdiğinden uzman bir avukat desteği ile hazırlanmasını öneririz)Haklı fesih gerekçelerinin açık şekilde belirtilmesi ve mümkünse noter aracılığıyla işverene bildirilmesi ileride açılacak davalarda büyük önem taşır.
Fesih sonrasında işveren kıdem tazminatını ödemezse arabuluculuk başvurusu yapılmalı, anlaşma sağlanamaması halinde İş Mahkemesinde veya iş mahkemesi bulunmayan yargı çevrelerinde nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinde İş Mahkemesi sıfatıyla dava açılmalıdır.
Haklı Fesih Davalarında Deliller Neden Önemlidir?
Haklı nedenle fesih iddiasında bulunan işçinin iddialarını ispat etmesi gerekir.
Bu kapsamda;
Maaş bordroları,
Banka kayıtları,
SGK hizmet dökümleri,
WhatsApp yazışmaları,
Tanık beyanları,
Puantaj kayıtları,
İş yeri yazışmaları,
önemli deliller arasında yer almaktadır. Özellikle tanık delilinin iş mahkemelerinde hem haklı fesihin ispatı bakımından hem de bilirkişi hesaplamaları bakımından çok etkili olduğunu belirtmek isteriz.
İstifa Durumunda
İstifa, doğrudan kıdem tazminatı hakkı doğurmaz. Ancak ücretlerin ödenmemesi, fazla mesai alacaklarının verilmemesi, sigorta primlerinin eksik yatırılması, mobbing uygulanması veya yıllık izinlerin kullandırılmaması gibi durumlarda işçi haklı nedenle fesih hakkını kullanarak kıdem tazminatını talep edebilir.
Hak kaybına uğramamak için fesih sürecinin uzman bir iş hukuku avukatı eşliğinde yürütülmesi önem arz etmektedir.
Avukat Kadir Karakuş ile İletişime Geçin
Haklı nedenle fesih, kıdem tazminatı, fazla mesai alacakları, işe iade davaları ve diğer iş hukuku uyuşmazlıkları hakkında hukuki destek almak için Karakuş Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
